Vrouw, man & hormonen
Acupunctuur bij overgangsklachten
Midden in een gesprek een golf van warmte die naar je gezicht trekt. Wakker worden in een klam bed, daarna niet meer in slaap kunnen komen. Sneller geprikkeld zijn, of je somberder voelen dan je van jezelf kent. De overgang is een natuurlijke levensfase, maar de klachten kunnen je dagelijks leven flink beïnvloeden. Acupunctuur en laseracupunctuur kunnen worden ingezet om het lichaam in deze overgangsperiode te ondersteunen.
Wat zijn overgangsklachten?
De overgang is de periode waarin de eierstokken geleidelijk minder hormonen gaan maken en de menstruatie uiteindelijk stopt. De laatste menstruatie heet de menopauze; meestal ligt die rond het vijftigste jaar. De jaren ervoor, waarin de cyclus al onregelmatiger wordt, heten de perimenopauze. De overgang kan ook eerder beginnen, bijvoorbeeld na een operatie of een behandeling tegen kanker.
De bekendste klachten zijn opvliegers en nachtzweten. Daarnaast komen slaapproblemen, hartkloppingen, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, somberheid, vermoeidheid, concentratie- en geheugenproblemen, gewrichtspijn, hoofdpijn, een droge vagina, minder zin in seks en vaker moeten plassen veel voor. Niet elke vrouw krijgt klachten, en de ernst en duur verschillen sterk.
Bij flinke klachten kan de huisarts hormoontherapie of andere medicijnen voorschrijven. Niet iedereen wil of mag hormonen gebruiken, bijvoorbeeld na borstkanker of bij een verhoogd risico op trombose. Veel vrouwen zoeken daarom naar een aanvullende manier om met de klachten om te gaan.
Traditionele Chinese Geneeskunde
De overgang vanuit de Chinese geneeskunde
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt de overgang gezien als een natuurlijke fase waarin de Nier-energie, die de cyclus en de vruchtbaarheid draagt, geleidelijk afneemt. Daarbij kan de balans tussen Yin, het verkoelende en voedende aspect, en Yang, het verwarmende en activerende aspect, uit evenwicht raken. Welke klachten de boventoon voeren, bepaalt welk patroon er wordt gezien.
Nier-Yin-deficiëntie
Shen Yin XuWanneer het verkoelende Yin binnen de TCM afneemt, ontstaat relatieve warmte. Dit wordt in verband gebracht met opvliegers, nachtzweten, warme handen en voeten, een droge huid en vagina, onrustig slapen en oorsuizen.
Nier-Yang-deficiëntie
Shen Yang XuWanneer het verwarmende Yang binnen de TCM afneemt, wordt dit in verband gebracht met kouwelijkheid, koude voeten, vermoeidheid, vocht vasthouden, een zwakke onderrug en vaak moeten plassen, soms gecombineerd met opvliegers.
Hart en Nieren niet in verbinding
Xin Shen Bu JiaoWanneer het Hart binnen de TCM onvoldoende wordt gekoeld door de Nieren, wordt dit in verband gebracht met hartkloppingen, angstige onrust, moeite met inslapen, veel dromen en vergeetachtigheid.
Lever-Qi-stagnatie
Gan Qi Yu JieStemmingswisselingen, prikkelbaarheid, een kort lontje, gespannen borsten en een drukkend gevoel op de borst worden binnen de TCM in verband gebracht met Qi dat niet vrij kan stromen. Spanning en stress versterken dit patroon.
Hoe kunnen acupunctuur en laseracupunctuur helpen bij overgangsklachten?
In het eerste gesprek wordt gekeken welke klachten je het meest belemmeren, hoe vaak de opvliegers optreden, hoe je slaapt en hoe het met je energie en stemming gaat. Ook eventuele medicatie en je medische voorgeschiedenis worden meegenomen.
- 01Acupunctuur: met zeer dunne, steriele naalden worden punten op onder meer de armen, de benen, de voeten en de onderbuik behandeld. Deze worden binnen de TCM ingezet om de balans tussen Yin en Yang te ondersteunen en de Nier-energie te voeden.
- 02Ooracupunctuur met de laser: punten op het oor kunnen worden ingezet ter ondersteuning bij opvliegers, onrust en slaapproblemen. Bij Bai Kang gebeurt dit altijd met de laser, nooit met naalden.
- 03Naaldvrij alternatief: alle punten kunnen ook met therapeutisch laserlicht worden behandeld, voor wie liever geen naalden heeft.
- 04Rust en slaap: omdat slecht slapen en spanning de overgangsklachten vaak versterken, richt een deel van de behandeling zich op ontspanning en een betere nachtrust. Je krijgt ook acupressuurpunten mee voor thuis.
Liever geen naalden?
Elke behandeling kan ook volledig naaldvrij worden uitgevoerd met laseracupunctuur. Daarbij worden dezelfde punten behandeld met therapeutisch laserlicht. Ooracupunctuur gebeurt altijd met de laser. Ook acupressuur, eveneens zonder naalden, kan worden ingezet.
Veelgestelde vragen
Kan acupunctuur helpen bij opvliegers?
Acupunctuur kan worden ingezet ter ondersteuning bij opvliegers en nachtzweten. Er is onderzoek gedaan naar acupunctuur bij overgangsklachten, waarin een deel van de studies een afname van het aantal of de hevigheid van de opvliegers beschrijft. De resultaten zijn niet eenduidig, en de mate waarin vrouwen verandering ervaren verschilt per persoon.
Is acupunctuur een alternatief voor hormoontherapie?
Acupunctuur werkt anders dan hormoontherapie en is geen vervanging ervan. Het kan wel een optie zijn als aanvulling, of voor vrouwen die geen hormonen willen of mogen gebruiken. Bespreek de keuze voor wel of geen hormoontherapie altijd met je huisarts of gynaecoloog.
Kan ik behandeld worden na borstkanker?
Ja. Juist vrouwen die na borstkanker geen hormonen mogen gebruiken, zoeken vaak naar andere ondersteuning bij overgangsklachten. Overleg wel met je behandelend arts en laat tijdens de intake weten welke behandelingen je hebt gehad of nog gebruikt.
Helpt acupunctuur ook bij slaapproblemen in de overgang?
Slaapproblemen worden in de behandeling altijd meegenomen, omdat ze nauw samenhangen met nachtzweten, onrust en stemming. Lees ook meer op de pagina over slaapproblemen.
Hoeveel behandelingen zijn er nodig?
Meestal wordt gestart met een aantal wekelijkse behandelingen, daarna met meer tussenruimte. Na de eerste behandelingen wordt samen bekeken hoe je reageert en wat een passend vervolg is.
Ik zit nog niet in de overgang maar mijn cyclus verandert. Kan ik ook komen?
Ja. In de perimenopauze, als de cyclus onregelmatiger wordt en de eerste klachten ontstaan, kan acupunctuur ook worden ingezet. Lees ook de pagina over menstruatieklachten.
Zie ook
Verwante klachten & patronen
Slaapproblemen
Moeilijk inslapen, onrustig slapen, vaak wakker worden of niet uitgerust opstaan.
Onrust & overprikkeling
Gevoeligheid voor externe prikkels, een vol hoofd en emotionele onrust.
Blaasklachten
Terugkerende blaasontstekingen, een overactieve blaas of vaak ’s nachts plassen.
Persoonlijk Behandelplan
Last van de overgang?
Tijdens een eerste afspraak wordt gekeken welke klachten je het meest belemmeren en wat er in je lichaam meespeelt, en welke vorm van acupunctuur daarbij past.